انتشارات زبان علم
حامی کتاب و کتابخوانی
بجنورد
خراسان شمالی
انتشارات زبان علم
حامی کتاب و کتابخوانی
بجنورد
خراسان شمالی

سرویس فرهنگ و نشر خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، امیررضا اصنافی، دانشیار گروه علم اطلاعات و دانششناسی دانشگاه شهید بهشتی: هفته کتاب، فرصتی است برای بازاندیشی در جایگاه بنیادین سه عنصر تمدنساز: کتاب، کتابخانه و کتابدار. در جهانی که اطلاعات با سرعتی بیسابقه تولید، بازنشر و فراموش میشود، کتاب همچنان نماد پایداری، تعمق و اعتبار است؛ کتابخانه، حافظه نهادینهشده یک جامعه؛ و کتابدار، نگهبان خرد و تسهیلگر جریان دانش.
کتاب، برخلاف دادههای گذرا، حامل معناست. هر صفحهاش حاصل تجربه، تأمل و گفتوگوی بیننسلی است. کتابخانهها نیز دیگر صرفاً مخازن فیزیکی نیستند، بلکه به مراکز هوشمند مدیریت دانش، سواد اطلاعاتی و تعامل علمی تبدیل شدهاند. در این میان، کتابدار امروز نقشی فراتر از ساماندهی منابع دارد: او مربی سواد رسانهای، میانجی اطلاعاتی، و راهنمای اخلاقی در زیستجهان دیجیتال است.
اما آینده این سهضلعی تمدنساز چگونه خواهد بود؟ در عصر هوش مصنوعی، کتابخانهها به پلتفرمهای تعاملی تبدیل میشوند که با بهرهگیری از دستیاران مجازی، دادهکاوی، و تحلیل معنایی، نیازهای اطلاعاتی کاربران را پیشبینی و پاسخ میدهند. کتابداران آینده، متخصصان داده، طراحان تجربه اطلاعاتی، و حافظان اخلاق در فضای دیجیتال خواهند بود. کتاب نیز با حفظ ماهیت تأملبرانگیز خود، در قالبهای چندرسانهای، تعاملی و شخصیسازیشده بازتعریف خواهد شد.
در چنین چشماندازی، سرمایهگذاری در زیرساختهای کتابخانهای، توانمندسازی کتابداران، و ترویج فرهنگ مطالعه، نهتنها ضرورتی آموزشی، بلکه راهبردی تمدنساز است. دانشگاهها، مدارس و نهادهای فرهنگی باید کتابخانه را نه بهعنوان انبار کتاب، بلکه بهمثابه قلب تپنده تفکر، نوآوری و گفتوگوی اجتماعی بازتعریف کنند.
هفته کتاب را باید بهانهای برای تجدید عهد با خرد، گفتوگو و آگاهی دانست. در جهانی که با چالشهای اطلاعات نادرست، سطحینگری و فراموشی تاریخی مواجه است، کتابخانهها و کتابداران، سنگربانان حقیقتاند—و کتاب، همچنان چراغ راه.
انتشارات زبان علم
حامی کتاب و کتابخوانی
بجنورد
خراسان شمالی
انتشارات زبان علم
حامی کتاب و کتابخوانی
بجنورد
خراسان شمالی
انتشارات زبان علم
حامی کتاب و کتابخوانی
بجنورد
خراسان شمالی

به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در اراک، سیدعلی میرفتاح شامگاه چهارشنبه در پنجمین رویداد ملی «وطن فارسی» در اراک اظهار کرد: خدا را شاکریم که به زبان فارسی سخن میگوییم؛ زبانی که ما را قادر میسازد با حافظ، سعدی و مولانا ارتباط مستقیم برقرار کنیم و میراث هزار ساله خود را بیواسطه بخوانیم.
وی افزود: گستره زبان فارسی در گذشته بسیار وسیعتر بود و در عثمانی، پاکستان و هند رواج داشت؛ اما امروز فقط در افغانستان و تاجیکستان با فشار و محدودیت همراه است. با این حال، افتخار ما این است که هنوز متون کهن را بدون واسطه درک میکنیم؛ امکانی که بسیاری از ملتها از آن محروماند.
میرفتاح با اشاره به پیوند عمیق زبان فارسی با قرآن کریم گفت: بسیاری از واژگان اساسی فرهنگ ما همچون ایمان و شهید از قرآن سرچشمه گرفتهاند و این ارتباط موجب شده زبان فارسی حامل مفاهیم حکمی و اخلاقی باشد.
این پژوهشگر نقش قصه را در حافظه هویت ملی برجسته دانست و عنوان کرد: روایتها تنها ابزار سرگرمی نیستند؛ بلکه قانون زندگی، زبان عدالت و پیوند ملی محسوب میشوند. قصههای کهن اگر با زبان امروز بازآفرینی شوند، میتوانند عدالت، اخلاق و هویت ایرانی را دوباره در ذهن نسل جدید زنده کنند.
وی با بیان اینکه زبان فارسی خانه فکر و حافظه تاریخی ملتهاست، افزود: قصهها از «مرزباننامه» تا «هزار و یک شب» ظرفیت جهانی شدن دارند و در برابر هژمونی فرهنگی زبان انگلیسی میتوانند هویت ایرانی را حفظ کنند.
میرفتاح ادامه داد: قصههای اسطورهای و تاریخی همچون روایتهای ابومسلم خراسانی و برزویه طبیب علاوه بر سرگرمی، آموزش اخلاق و عدالت هستند و با روایتهای مدرن میتوانند الهامبخش سینما و هنر امروز شوند.
وی روایتهای مشترک ملی را یکی از چالشهای امروز جامعه عنوان کرد و گفت: باید قصههایی خلق کنیم که نشان دهد کردستان، سیستان و بلوچستان، گیلان و آذربایجان اجزای جداییناپذیر ایراناند. بدون قصه، گذشته منتقل نمیشود و آیندهای مشترک شکل نمیگیرد.
این پژوهشگر تأکید کرد: حذف قصه از آثار هنری، ارتباط اثر با مخاطب را قطع میکند. ایرانیان از دیرباز با روایتهای شفاهی و مکتوب پرورش یافتهاند و قصه اساس ارتباط هنر با مردم است.
وی افزود: حتی آثار مدرن همچون نمایشهای شکسپیر همچنان بر روایت استوارند و اگر قصه نیمهکاره رها شود، اثر برای مخاطب نامفهوم میماند. قصه ریشه ایمان، فرهنگ و هنر ماست و هنر بدون قصه نمیتواند با جامعه پیوند بخورد.

آرش نیکدست، مشاور و مجری توسعه و بهبود کسب و کار در صنعت چاپ و بسته بندی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، با اشاره به اهمیت بحث هوش مصنوعی و تحلیل داده در صنعت چاپ و بستهبندی، گفت: در دنیای امروز، رقابت در بازارهای جهانی تنها با کیفیت فیزیکی محصول تعیین نمیشود، مشتریان بینالمللی به دنبال تجربه شخصیشده، سرعت در پاسخگویی و هماهنگی با ارزشهای فرهنگی و زیستمحیطی خود هستند. هوش مصنوعی و تحلیل دادهها نیز به ما کمک میکنند تا این نیازها را به صورت دقیق، سریع و در مقیاس بزرگ درک و پاسخ دهیم.
وی ادامه داد: در غیر این صورت، حتی بهترین طرحهای گرافیکی در محصولات چاپی ازجمله بستهبندیها نیز ممکن است در بازار هدف شکست بخورند.
نیکدست، با بیان اینکه هوش مصنوعی میتواند به شخصیسازی بستهبندی برای بازارهای مختلف کمک کند، افزود: فرض کنید یک شرکت ایرانی قصد صادرات به حوزه خلیج فارس و یا حتی اروپا را دارد، هوش مصنوعی با تحلیل دادههای رفتاری، فرهنگی و تراکنشهای پیشین، میتواند تشخیص دهد که بازار اروپا به طراحیهای مینیمال، رنگهای خنثی و تأکید بر پایداری محیطزیست پاسخ مثبت میدهد یا خیر.
به گفته وی، یا اینکه در مقابل، بازار عربی ممکن است به طرحهای پرتزئین، رنگهای طلایی و جلوههای لوکس تمایل بیشتری نشان دهد. این بینش، به شرکت کمک میکند بدون آزمون و خطای پرهزینه، مستقیماً به سلیقه بازار هدف نزدیک شود.
نیکدست با اشاره به کاربرد هوش مصنوعی در حوزه بازاریابی دیجیتال نیز گفت: بسیاری از پلتفرمهای تبلیغاتی مانند Google Ads یا Meta Advantage+ از هوش مصنوعی برای بهینهسازی خودکار کمپینها استفاده میکنند. برای مثال، اگر یک شرکت بخواهد در بازار امارات یا عربستان کمپین تبلیغاتی اجرا کند، سیستم به صورت پویا بهترین کانال، زمان نمایش آگهی و حتی محتوای تبلیغ را شناسایی کرده و بودجه را به صورت هوشمند تخصیص میدهد. نتیجه این کار، افزایش نرخ کلیک (CTR) و بازگشت سرمایه (ROI) است.
وی همچنین در پاسخ به این سوال که تحلیل داده چه نقش دیگری در بهبود فرآیندهای داخلی صنعت چاپ و بستهبندی ایفا میکند، گفت: متأسفانه در بسیاری از چاپخانهها، اتلاف مواد اولیه به دلیل خطاهای طراحی یا تنظیمات نادرست دستگاهها تا ۱۵ درصد گزارش شده است. سیستمهای تحلیل داده در لحظه (Edge Analytics) میتوانند این خطاها را بلافاصله شناسایی و اصلاح کنند. همچنین، با تحلیل دادههای لجستیک و تولید، میتوان زمان تحویل را کوتاهتر و هزینهها را کاهش داد که این امر در قیمت نهایی محصول و رقابتپذیری در بازار صادرات بسیار مؤثر است.
نیکدست با ارائه راهکار برای مدیران این صنعت با توجه به چالشهایی مانند کمبود زیرساخت یا نیروی متخصص نیز گفت: اولویت اول، تغییر نگرش مدیران است، باید تصمیمگیری بر مبنای داده را جایگزین تصمیمگیریهای صرفاً تجربی کنیم. در گام بعد، استفاده از پلتفرمهای ابری داخلی و همکاری با استارتاپهای فناور میتواند راهکار کمهزینه و عملی باشد. دورههای آموزشی کوتاهمدت نیز برای توانمندسازی نیروی موجود بسیار مؤثرند.
وی درباره آینده صنعت چاپ و بستهبندی با حضور هوش مصنوعی نیز عنوان کرد: به زودی شاهد ظهور بستهبندیهای تعاملی خواهیم بود که با مصرفکننده ارتباط برقرار میکنند، اصالت کالا را تأیید میکنند یا حتی تاریخچه تولید را روایت میکنند. این تحول با ترکیب هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و دادهکاوی ممکن میشود. شرکتهای ایرانی اگر امروز اقدام کنند، نه تنها صادرکننده بستهبندی، بلکه ارائهدهنده «راهحلهای هوشمند بستهبندی» خواهند بود.
انتشارات زبان علم
حامی کتاب و کتابخوانی
بجنورد
خراسان شمالی
انتشارات زبان علم
حامی کتاب و کتابخوانی
بجنورد
خراسان شمالی