جهت تهیه جزوات درسی زبان انگلیسی ، مشاوره و کسب و کار استاد خسروی به فروشگاه های مجازی زیر مراجعه کنید 👇👇👇
http://balot.farsfile.ir
https://neuron.farsfile.ir
https://derakhtesabz.farsfile.ir
جهت تهیه جزوات درسی زبان انگلیسی ، مشاوره و کسب و کار استاد خسروی به فروشگاه های مجازی زیر مراجعه کنید 👇👇👇
http://balot.farsfile.ir
https://neuron.farsfile.ir
https://derakhtesabz.farsfile.ir
انتشارات زبان علم
حامی کتاب و کتابخوانی
بجنورد
خراسان شمالی

سرویس تاریخ و سیاست خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) - نشست علمی «شاهنامه، از تاریخ تا قانون به روایت امروز» با سخنرانی دکتر محمد رسولی، شاهنامهپژوه، پژوهشگر تاریخ و حقوقدان، با هدف بازخوانی علمی، فلسفی و فرهنگی شاهنامه فردوسی در موسسه فرهنگی مطالعاتی بزرگمهر حکیم برگزار شد.
او در آغاز سخنانش، نقش رسانهها را در گسترش دانش و فرهنگ تاریخ ایران برجسته دانست و بیان کرد: بخش اعظم پیشرفت علم در عرصههای مختلف مدیون تلاش خبرنگاران و رسانههاست. اهمیت رسانه در معرفی درست مفاهیم فرهنگی، کمتر از نقش پژوهشگران نیست.
رسولی گفت: شاهنامه چراغی است که مسیر پژوهشهای تاریخی، اجتماعی، و هویتی ما را روشن میکند. باید باور کنیم که این اثر، نه افسانه، بلکه تاریخ فکری و تمدنی ملت ایران است. در روزگاری که هویتها در معرض فراموشیاند، بازگشت به شاهنامه یعنی بازگشت به خودِ ایران.

فردوسی نخستین نویسنده آثار علمیتخیلی در تاریخ بشر است
رسولی با تأکید بر ضرورت نگاه عمیق و فراتر از کلیشههای ادبی به شاهنامه گفت: فردوسی تنها شاعر نیست، بلکه نخستین نویسنده آثار علمیتخیلی در تاریخ بشر است. او شاهنامه را سرچشمهای بیپایان برای سینما، تئاتر و تلویزیون توصیف کرد و ادامه داد: بازخوانی علمی شاهنامه میتواند دریچهای تازه به تاریخ، فلسفه و هویت ایرانی بگشاید.
او افزود: شاهنامهپژوهان شاهنامه را به سه بخش تقسیم کردهاند: اسطورهای، پهلوانی و تاریخی اما من بر این باورم که شاهنامه از آغاز تا پایان تاریخی است. منتها بخشهایی که از نظر بازه زمانی از ما دور هستند رنگ افسانه و اسطوره به خود گرفته است و هنگامی که با روش علمی درباره شاهنامه سخن میگوییم درمییابیم که تاریخ ایران را بازگو میکند.
وقتی فردوسی میگوید جمشید ۷۰۰ سال و ضحاک هزار سال بر ایران حکم راندند. شاید این مساله از نظر عقلی قابل پذیرش نباشد در حالی که فردوسی به این موضوع توجه داشته است. مقصودش یک فرد نیست، بلکه یک سلسله است؛ همانگونه که ما امروز از دوران صفوی یا دوره قاجار سخن میگوییم. گذر زمان باعث شده است که این سلسلهها به صورت یک شخص واحد در ذهنها باقی بمانند. ضحاک هم نماد یک دوره از تاریخ ایران است، نه یک فرد. دورهای که بیگانگان بر ایران چیره شدند. حتی ممکن است در میان آنان پادشاهان نیکرفتار نیز وجود داشته باشند، اما چون نماد ضحاک با اهریمنی و تباهی درآمیخت، تمام آن عصر به نام او شناخته شد.
دنیای شگفتانگیزی که در ابیات شاهنامه نهفته است
او با اشاره به اینکه برخی از شاهنامهپژوهان فرضیههایی را درباره موجودات فرازمینی در متون کهن ایران در شاهنامه بررسی کردهاند و این خوانش میتواند بخشی از مطالعات تطبیقی شاهنامه باشد، گفت: شاهنامهپژوهان به موجودات فرازمینی توجهی نکردهاند. در ظاهر گفته میشود هرگاه زال به مشکلی برمیخورد، با سیمرغ تماس میگرفت اما اگر این روایت را با نگاهی علمیتر بررسی کنیم، شاید بتوان گفت میان آن دو نوعی وسیلهی ارتباطی یا دستگاه فرستنده و گیرنده وجود داشته است. سیمرغ در این معنا نه یک پرنده افسانهای، بلکه نمادی از دانایی یا تمدنی است که از جایی دیگر با انسانها ارتباط برقرار میکرد.
این استاد دانشگاه با انتقاد از نگاه سطحی به شاهنامه افزود: شاهنامه را نباید تنها کتابی ادبی یا مجموعهای از افسانهها دانست. پژوهش در شاهنامه شاید نفع مادی نداشته باشد، اما هرکس به عمق آن راه یابد درمییابد چه دنیای شگفتانگیزی در آن نهفته است. جامعه هنوز آمادگی پذیرش بسیاری از مفاهیم مطرح در شاهنامه را ندارد و حتی در جمعهای علمی نیز واکنش منفی به طرح آنها دیده میشود.
این شاهنامهپژوه با اشاره به ابهامات تاریخی تمدنهای کهن، گفت: پرسشهای بیپاسخ زیادی درباره شکلگیری تمدنهای باستان وجود دارد؛ از ساخت اهرام مصر تا معماری تختجمشید. برخی نظریهها به حضور موجودات فرازمینی اشاره میکنند، اما در شاهنامه با روایتی روبهرو هستیم که باید آن را فراتر از قصه و افسانه دید.
او افزود: در مقاطعی از تاریخ، برخی گروهها حتی کوشیدند شاهنامه را مخالف ارزشهای دینی جلوه دهند، اما امروز روشن شده که چنین نیست. بسیاری از ارزشهای اخلاقی و انسانی که ما آنها را اسلامی و انسانی میدانیم (از تقوا، نماز، روزه، عفاف و امانتداری گرفته تا عدالت و راستگویی) در شاهنامه نیز حضور پررنگ دارند. فردوسی در ۱۰ قرن پیش، از انسان مؤمن، پاکسرشت و اهل عدالت سخن گفته است.
بررسی شتابزده بزرگترین خطا در برخورد با شاهنامه است
او در ادامه با اشاره به دشواری پژوهش در متن شاهنامه افزود: بزرگترین خطا در برخورد با شاهنامه، بررسی سطحی و شتابزده آن است. وقتی پژوهشگری میگوید در شش ماه صد صفحه از شاهنامه را خوانده، مطمئنم اشتباه کرده؛ زیرا ما پس از سالها مطالعه هنوز در حال بررسی چند ده صفحه آغازین آن هستیم زیرا در لابهلای بیتها نکتههایی نهفته است که باید با دقت آن را بررسی کرد و رازهایی را آشکار کرد.
رسولی فردوسی را نماد خرد، صداقت و درستکاری ایرانی دانست و تأکید کرد: فردوسی نهتنها شاعر، بلکه متفکری است که در اثر خود به فناوری، پزشکی، اخترشناسی و فلسفه پرداخته است. او در واقع نخستین کسی است که اثری با مؤلفههای علمیتخیلی خلق کرده؛ اثری که واقعیتهای تاریخی و علمی در لایههای آن نهفته است.
او افزود: بیگمان کل شاهنامه تاریخ است و خود فردوسی نیز این را در آغاز شاهنامه گفته است که «تو این را دروغ و فسانه مخوان» و خود این تذکر را میدهد و میداند که اگر بعضی جاها مبهم است رازی در آن نهفته است که فردوسی از آن آگاه است و نکتههایی که باید موشکافانه و باریکبینانه به آن پرداخت. محتویات شاهنامه ساخته ذهن فردوسی نیست و آثار منثوری از دوران کهن و باستان همچون خداینامهها به دستش رسیده و آن را منظوم کرده است.
شاهنامه فردوسی ایرانیترین کتاب در جهان است
رسولی با اشاره به اینکه شاهنامه جام جهاننما است گفت: شاهنامه همانند دانشنامهای است که میتوان بخشهای بسیاری را در آن مشاهده کرد. هنگامی که در بخش پزشکی از رستمزاد سخن میگوید و از آسمان، ستارهشناسی، نجوم و اخترشناسی یاد میکند. تاریخ رصد در ایران پیشینهای کهن دارد و رصدخانهای به پیشنهاد خواجه نصیرالدین طوسی در مراغه ثبت شده است.
او افزود: در کمال شگفتی در شاهنامه رای مردم را در انتخاب حاکمیت میبینید. پاشاهان در ایران عهد کهن و عهد باستان انجمن و مجلس داشتهاند و انتخابات با مشارکت مردم برگزار میشده است. یکی از ویژگیهای شاهنامه موجزگویی است و موضوعاتی در شاهنامه تکرار میشود. همچنین ایران از چند هزار سال پیش یک پرچم واحد داشته است و همین مساله در تاریخ ایران به روشنی آشکار است.
این پژوهشگر تاریخ بیان کرد: شاهنامه یکی از پایههای مستحکم برای هر حکومت است و بسیاری از ارزشها در شاهنامه گردآمده است. شاید بزرگترین مشکل این است که شاهنامه ناشناخته مانده است. اگر عموم مردم و خواص، دانشگاهیان و حاکمیت اهمیت شاهنامه را میدانستند میتوانستند بسیاری از مشکلات جامعه را با شاهنامه فردوسی که سرشار از اخلاق، انسانیت، خردورزی، اندیشه و… است بررسی کنند و به پاسخی درخور و شایسته دست یابند.
او با اشاره به اینکه شاهنامه فردوسی ایرانیترین کتاب در جهان است، گفت: باید قطب اصلی شاهنامهپژوهی در آذربایجان، سیستان و بلوچستان و… تاسیس و بیشتر به شاهنامه پرداخته شود. اگر هر دانشجویی در هر رشته از علوم انسانی بخواهد پایاننامه بنویسد بیگمان یکی از منابع اصلی آن شاهنامه فردوسی است. اگر به این مساله پرداخته نمیشود یک دلیل اصلی آن کمتوجهی به شاهنامه و ناشناخته ماندن در میان جامعه است.
جایگاه زنان در شاهنامه فردوسی چگونه است؟
رسولی در پاسخ به این پرسش که جایگاه زنان در شاهنامه فردوسی چگونه است؟ هنگامی که فردوسی صحبت از تهمینه، فرنگیس، رودابه و گردآفرید میکند بیشتر بازتاب نگاه مترقی و روشنفکرانه خودش است یا بازتاب جامعه مردسالار در آن دوره است؟ گفت: این بحثها بیشتردر دوران ما مطرح شده است. در دیدگاه فردوسی هیچ تفاوتی بین زن و مرد نیست و هر کدام کاری که در تاریخ ایران کردهاند در شاهنامه منعکس شده است و جالب اینجاست از همه سطوح و طبقات زنان در شاهنامه وجود دارد.
در بخش علوم انسانی شاهنامه نخستین دیپلمات خردورز در جهان یک بانو به نام سیندخت است و باید این بخش از بیتهای شاهنامه را از دید روانشناسی، سیاسی، دیپلماسی و… بخوانید که سیندخت با چه درایت، دقت و ذکاوت با سام مذاکره میکند و موفق میشود از جنگی جلوگیری کند و به خواسته خود برسد و محراب که همسرش است میگوید اگر تو به دیدار سام بروی موفقتر هستی. روانشناسی که سیندخت دارد در شاهنامه فردوسی بسیار پراهمیت است.
فردوسی بدون اینکه کوچکترین تفاوتی بین زن و مرد بگذارد آن واقعیت را مطرح میکند و درستِ جامعه نیز همان است. همواره احترام به زن در شاهنامه فردوسی حفظ شده و برتری دادن به زن در این نامه باستان آمده است. خردمندی زنان شاهنامه در فردوسی به وضوح آمده است و همه قهرمانان شاهنامه مثل گردآفرید کاری را انجام میدهند که از یک زن آموزشدیده بیان میشود.
فیلمنامهای معجزهآسا از شاهنامه برای فیلمنامهنویسان بزرگ جهان
رسولی همچنین به ظرفیتهای سینمایی شاهنامه اشاره کرد و گفت: اگر فردوسی ده منشی صحنه داشت، فیلمنامهای بهتر از شاهنامه نمینوشت! تمام عناصر دراماتیک لازم برای ساخت فیلم، سریال یا نمایش در شاهنامه وجود دارد. هر داستان آن قابلیت تبدیلشدن به اثری مستقل را دارد؛ از فیلم کوتاه و بلند گرفته تا مجموعههای چندفصلی. ایمان دارم که اگر فیلمنامهنویسان بزرگ جهان به شاهنامه مراجعه کنند، درمییابند با فیلمنامهای معجزهآسا روبهرو هستند که میتواند منبع صدها اثر سینمایی باشد.
او در پایان سخنانش بیان کرد: در هر بحرانی، تنها شاهنامه است که میتواند ایرانیان را، صرفنظر از عقیده یا قومیت، زیر پرچم هویت ملی گرد آورد. برای نمونه، شاه اسماعیل صفوی یکی از بزرگترین نمونههای تاریخ است که با الهام از شاهنامه توانست از میان آشوب، ایران واحد را دوباره زنده کند. او در سیزدهسالگی شاهنامه میخواند و از همان زمان میدانست که هدفش چیست. اگر آشنایی شاه اسماعیل با شاهنامه نبود، نه صفویان شکل میگرفتند، نه ایرانِ واحد دوباره پدید میآمد، و نه مذهب شیعه رسمیت مییافت. شاه اسماعیل و بسیاری از پادشاهان و سرداران ایرانی، از شاهنامه نهتنها در میدان جنگ، بلکه در شکلدهی هویت ملی الهام میگرفتند. جالب است که بزرگترین فرماندهان او از کردستان و از اهل تسنن بودند، اما چون هدف را ایران میدانستند، با ایمان کامل پشت سر او جنگیدند. این یعنی شاهنامه توانسته بود از مرز مذهب عبور کند و ایرانی را به معنای واقعی کلمه معنا دهد.

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، مطالعهای تازه از گروه مطالعات صنعت کتاب آمریکا (BISG) نشان میدهد که بسیاری از فعالان حوزه نشر نسبت به استفاده از هوش مصنوعی در محل کار خود تردید دارند و از نبود چارچوبهای اخلاقی و حفاظتی ابراز نگرانی میکنند. در حالی که نمایشگاه کتاب فرانکفورت ۲۰۲۵ پر بود از برنامههایی درباره نقش هوش مصنوعی در آینده نشر، دادههای این پژوهش تصویر محتاطانهتری از واقعیت درون صنعت ارائه میدهد.
در فضای پرهیاهوی نمایشگاه کتاب فرانکفورت، جایی که بسیاری از غرفهها و نشستها به هوش مصنوعی اختصاص یافته بود، پرسش اصلی این بود: ناشران واقعاً چقدر از این فناوری استفاده میکنند؟
«پورتر اندرسون» سردبیر مجله پابلیشینگ پرسپکتیو، در گزارشی از نمایشگاه مینویسد که بر خلاف تصور عمومی، میزان استفاده واقعی از هوش مصنوعی در انتشارات بسیار کمتر از آن چیزی است که تبلیغات و هیاهوی شرکتهای فناوری القا میکند.
در حالی که شکایتهای حقوقی علیه غولهای فناوری بهدلیل استفاده بدون مجوز از محتوای دارای حق نشر ادامه دارد، تصویر روشنی از نحوه استفاده کارمندان ناشرها از ابزارهای هوش مصنوعی در کارهای روزمره وجود ندارد: چه کسانی از آن استفاده میکنند؟ برای چه کارهایی؟ و چند بار؟
بر اساس این مطالعه که در ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۵ منتشر شد، از میان ۵۵۹ پاسخدهنده – عمدتاً از ایالات متحده (۷۵ درصد) و کانادا (۱۸ درصد) – حدود نیمی گفتهاند که در محیط کاری خود از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده میکنند.
دغدغههای اصلی ناشران
در بخش مربوط به نگرانیها، اعداد قابل توجه هستند:
۸۶ درصد از نبود کنترل کافی بر استفاده از آثار دارای حق نشر نگران هستند.
۸۴ درصد از «هذیانگویی» یا تولید اطلاعات نادرست توسط مدلها بیم دارند.
۸۱ درصد از سیل کتابهای تولیدشده با هوش مصنوعی در پلتفرمها شکایت دارند.
۷۹ درصد به دادههای آموزشی ناقص یا جانبدارانه اشاره کردهاند.
گزارش BISG تاکید میکند که بیشتر سازمانهای استفادهکننده از هوش مصنوعی هنوز سیاستها و دستورالعملهای رسمی ندارند و بسیاری هنوز به سراغ مدلهای سازمانی بسته (closed enterprise models) برای حفاظت از دادههای خود نرفتهاند. این مطالعه نشان میدهد که اگرچه هوش مصنوعی موضوعی داغ در صنعت نشر است، اما استفاده واقعی از آن هنوز محدود، ناهماهنگ و از نظر اخلاقی مناقشه برانگیز است.
در نگاه اول، این نگرانیها شاید نشانهی نوعی مقاومت محافظهکارانه بهنظر برسد، اما در عمق خود، بازتاب پرسشی قدیمیتر است: خلاقیت انسانی تا کجا میتواند در برابر خودکارسازی و سرعتِ بیوقفه دوام بیاورد؟
نشر کتاب، برخلاف بسیاری از صنایع دیگر، بر مبادلهی معنا و تجربهی انسانی استوار است. در جایی که درک مهمتر از تولید است، واگذاری بخشی از کار به ماشین نه فقط تغییر در روش، بلکه تغییری در ماهیت کار بهحساب میآید.
به خاطر همین است که نمایشگاه کتاب فرانکفورت ۲۰۲۵، با همه براقیت دیجیتال و سخنرانیهای پرشور درباره آینده، یادآور یک تنش بنیادین بود: میان نیاز به بهرهوری و ضرورت حفظ روح انسانی در آفرینش فرهنگی.
نویسندگان، ویراستاران و ناشران، هر یک به شکلی میان این دو قطب در نوسان هستند. از امید به ابزارهایی که کار را آسانتر میکنند، تا ترس از فناوریهایی که شاید جای آنها را بگیرد.
انتشارات زبان علم
حامی کتاب و کتابخوانی
بجنورد
خراسان شمالی
نوآوری یعنی بهکارگیری #خلاقیت برای حل یک مسئله واقعی.
خلاقیت، ایده است؛ #نوآوری، اجرای آن ایده در عمل.
به زبان ساده، خلاقیت میگوید «چه میشود اگر؟»
اما نوآوری میگوید «بیایید انجامش دهیم!»
🔸 مثال:
وقتی شخصی ایدهی تاکسی اینترنتی را مطرح کرد، آن خلاقیت بود.
اما وقتی گروهی آن را به شکل اپلیکیشن اجرا کردند، آن شد نوآوری.
📚 فرض کنید گروهی از جوانان تصمیم میگیرند در محلههای کمبرخوردار، «کتابخانههای کوچک خیابانی» بسازند؛ جعبههایی که مردم میتونن ازش کتاب بگیرن یا بذارن.
اولین کسی که این ایده رو مطرح کرد، #خلاقیت رو نشون داده؛ چون دید تازهای به ترویج کتابخوانی داشته.
اما وقتی اون ایده تبدیل شد به جعبههای واقعی، در محل های مختلف قرار گرفتند، اهالی محل هم مطلع شدند و از این جعبه ها استقبال کردند و واقعاً به جریانی برای ترویج کتاب منجر شد، این میشه #نوآوری 😊؛ اونم از جنس اجتماعی.
📍 پس تفاوت نوآوری و خلاقیت در «عملی شدن» هست:
خلاقیت، دیدن امکانه؛
نوآوری، ساختن اون امکان در جهان واقعیه.
🌻انتشارات زبان علم
حامی کتاب و کتابخوانی
📙📘📗📕📙📘📙📘📗